शुक्रबार, माघ १०, २०७६
    बिदेश

    अमेरिका-इरान द्वन्द्वले उत्तर कोरिया उत्साही, चीनको टाउको दुखाइ

    मंगलवार, २९ पौष २०७६, आहाखबर

    काठमाडौं, २९ पुस । अमेरिकाले जनवरी २ को राति बगदाद अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा ड्रोन आक्रमण गरी इरानी सैन्य कमान्डर जनरल कासिम सुलेमानीको हत्या गरेपछि अमेरिका९इरानबीचको तनाव चुलिएको छ । इरानले इराकस्थित अमेरिकी सैन्य बेस क्याम्पमा जवाफी कारबाही गरेको थियो भने जनवरी ८ मा युक्रेनी विमान खसालेको पनि स्वीकार गरिसकेको छ । 

    इरान-अमेरिकाबीचको तनावलाई अमेरिकासँग व्यापार युद्ध चलिरहेको चीन र अमेरिकाले प्रतिबन्ध लगाएको उत्तर कोरियाले यस तनावलाई कसरी हेरिरहेका छन् भन्‍ने विषयमा विभिन्न अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यमका आधारमा यहाँ चर्चा गरिएको छ । 

    चीन-अमेरिकाबीचको व्यापार युद्ध समाधान हुन सकेको छैन भने हङकङ मामिलामा अमेरिकाले हस्तक्षेप गरेको र आन्दोलनकारीलाई उक्साउने काम गरेको भन्दै आन्तरिक मामिलामा हस्तक्षेप नगर्न चीनले पटक९पटक चेतावनी दिइरहेको छ । 

    त्यसैगरी चिनियाँ सहयोग पाएको उत्तर कोरियाले पनि पछिल्लो समय अमेरिकासँगको वार्ताको समय सकिएको बताउँदै परमाणु कार्यक्रमलाई निरन्तरता दिने  र निकट भविष्यमै 'नयाँ रणनीतिक हतियारु बनाउने चेतावनी दिएको थियो। 

    यहीबीच सिर्जना भएको अमेरिका-इरान तनावले चीनलाई आर्थिक टाउको दुखाइ बनेको छ भने उत्तर कोरियालाई भने रणनीतिक अवसर भएको विज्ञहरुले बताएका छन् ।

    मध्यपूर्वमा तनाव बढेको समयमा पश्चिमा राष्ट्रहरु एक भएर इरानमाथि दबाब सिर्जना गर्दा चीनलाई चिन्ताको विषय बनेको छ । चीनका लागि तेल निर्यात गर्ने मुख्य मुलुक हो इरान । इरानपछि तेल आयातका मुख्य स्रोतहरु साउदी अरेबिया र इराक हुन् । पूर्वाधार सम्झौता अन्तर्गत अक्टोबर २०१९ देखि चीनले यी मुलुकहरुबाट दैनिक एक लाख ब्यारेल कच्चा तेल आयात गर्दछ । 

    जसमध्ये इरानले पनि चीनका लागि ठूलो मात्रामा कच्चा तेल निर्यात गर्थ्यो । तर, सन् २०१८ मा अमेरिकाले इरानमाथि आर्थिक प्रतिबन्ध लगाएपछि उक्त निर्यात घटेको हो । सन् २०१९ को नोभेम्बरमा चीनले एक महिनामा पाँच लाख ३९ हजार १०६ टन कच्चा तेल आयात गरेको थियो । चिनियाँ भन्सार कार्यालयको तथ्यांकअनुसार अप्रिलमा ३० लाख ४० हजार टन कच्चा तेल इरानबाट आयात गरेको थियो । 

    चीनलाई इरानसँगको अमेरिकी तनावले आर्थिक विषयमा पारेको प्रभावले टाउको दुखाएको अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यमले उल्लेख गरेका छन् । इरान-अमेरिका तनाव चीनमा कुनै राजनीतिकभन्दा पनि व्यापार घटेकोप्रति बढी देखिन्छ । 

    तर, उत्तर कोरियाले भने यस विषयलाई राजनीतिक रुपमै हेरेको छ । उत्तर कोरियाले इरानी सैन्य कमान्डर सुलेमानीको हत्यालाई अमेरिकाले आफ्नो शासन शैली परिवर्तन गरेर आफ्नो सुरक्षाका लागि आणविक कार्यक्रम अघि सारिरहेको अर्थमा बुझेको रणनीतिज्ञहरुले बताएका छन् । 

    चिनियाँ सरकारी सञ्‍चारमाध्यम ग्लोबल टाइम्स म्यागेजिनको बुधबारको संस्करणमा प्रकाशित सम्पादकीयमा ट्रम्प प्रशासनको आलोचना गरिएको छ । जसमा अमेरिकाले इरानमा संकट निम्त्याएर चिनियाँ अर्थतन्त्रलाई चोट पुर्‍याएको उल्लेख छ । 

    सम्पादकीयमा भनिएको छ, 'यसरी इरानमा संकट पैदा गर्नुको मुख्य उद्देश्य चिनियाँ विकासलाई असफल पार्ने वा चीनलाई पनि सैन्य विवादमा तान्‍ने रहेको छ । बढ्दो उर्जामा चीन इरान र अन्य मध्यपूर्वका मुलुकहरुमा निर्भर छ । अमेरिका-इरानको द्वन्द्वले क्षेत्रीय कलह र अशान्ति फैलाएर यस निर्भरतामा प्रहार गरेको छ ।'

     

     

    तपाईको समाचार, लेख /रचना वा सुझाव भएमा news@aahakhabar.com मा पठाउनुहोला ।

    यसमा तपाईको प्रतिक्रिया (Comment)
    Weather Forecast